上(あ)げる (ageru)
~上げる — ทำ...จนเสร็จสมบูรณ์
รูปแบบ
-
動詞ます形の語幹 + 上げるก้านรูปますของคำกริยา + 上げる (เช่น 書き上げる, 作り上げる, 磨き上げる)
สิ่งที่เพิ่มเข้ามา
เทียบ 書く (เขียน) กับ 書き上げる (เขียนจนเสร็จ) 上げる เพิ่มความหมายว่าทำจนครบถ้วนและได้ชิ้นงานสำเร็จ ถ้าใช้ ~終わる จะบอกแค่ว่าการกระทำจบลง แต่ ~上げる ให้ความรู้สึกว่าทำอย่างพิถีพิถันและทำเสร็จจริง ๆ
คำกริยาที่ใช้ได้
ใช้กับคำกริยาที่สร้างหรือผลิตสิ่งของ เช่น 書く, 作る, 仕立てる, 仕上げる, 磨く, 織る เป็นคำประสมที่ตายตัว จึงควรเรียนแต่ละคำเป็นคำศัพท์ (書き上げる, 作り上げる, 磨き上げる, 育て上げる) ไม่ใช่สร้างคำใหม่ได้อย่างอิสระ
บริบทที่เหมาะ
เหมาะกับคนที่ทุ่มเทจนงานชิ้นหนึ่งสำเร็จ เช่น รายงาน งานฝีมือ หรือทักษะ มักใช้ในรูปอดีตเพื่อรายงานความสำเร็จ ข้อควรระวังคือ 上げる เป็นกริยากรรมตรง ผู้ทำเป็นประธาน และสิ่งที่ทำเสร็จจะตามด้วย を
ตัวอย่าง
-
レポートを書(か)き上(あ)げました。
Repōto o kakiagemashita.
ฉันเขียนรายงานเสร็จแล้ว
書く → 書き + 上げる: เขียนรายงานจนจบ
-
職人(しょくにん)が一年(いちねん)かけて、この家具(かぐ)を作(つく)り上(あ)げた。
Shokunin ga ichinen kakete, kono kagu o tsukuriageta.
ช่างฝีมือใช้เวลาหนึ่งปีทำเฟอร์นิเจอร์ชิ้นนี้จนสำเร็จ
ระยะเวลายาวนาน (一年かけて) เข้ากับความหมายของการทำอย่างพิถีพิถันจนเสร็จ
-
彼女(かのじょ)は古(ふる)い車(くるま)をぴかぴかに磨(みが)き上(あ)げた。
Kanojo wa furui kuruma o pikapika ni migakiageta.
เธอขัดรถเก่าคันนั้นจนเงาวับ
ผลลัพธ์บอกด้วย ぴかぴかに: ขัดจนเงาเป็นประกาย
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ต่อกับก้านรูปます (書き上げる) ไม่ใช่รูปて และอย่าสับสนกับ 上がる (ขึ้น / เสร็จเอง) เช่นใน 出来上がる
- เป็นคำประสมตายตัว ไม่ใช่ทุกคำกริยาจะใช้กับ 上げる ได้ จึงควรเช็กเป็นคำ ๆ (เช่น 食べ上げる ไม่เป็นธรรมชาติ)